گلاب

خواص درمانی انواع گلاب 

گلاب (به ضم گاف) عرقی است که از گل به خصوصی به نام گل محمدی و یا «گل گلاب» می گیرند. به دلیل تقاضای بیشتر صنعت عطر سازی برای روغن گل، گلاب محصول جانبی نسبتاً ارزان قیمتی حساب می شود.

گلاب دارای طعم و بوی متمایزی است و در بعضی غذاهای کشورهای آسیایی استفاده می شود. در ایران در بستنی، چای و شیرینی ها مورد استفاده زیادی دارد.

گلاب برای اولین بار در ایران قدیم از تقطیر گل رز به دست آمد.

ایرانیان از نخستین کسانی هستند که ازدوران بسیار دور به ویژه گی های خوراک و درمانی گل سرخ پی برده اند ، رنگ و بوی خوش آن آرامش دهنده دلها و گلبرگ های سرخابی فامش همواره زینت بخش سفره های رنگارنگ ما و جهانیان بوده است .در کاشان صدها سال است که گل سرخ ، گل محبوب و دوست داشتنی مردم و کشاورزان بوده و هست و هیچ گلی به اندازه گل محمدی در سرودههای سرایندگان ستایش نشده است . در حال حاضر گلستان های گل محمدی دومین محصول باغی شهرستان از لحاظ وسعت سطح زیر کشت می باشد. وکارگاههای گلابگیری سنتی و صنعتی گل محمدی به ایجاد اشتغال مولد و تولید فراورده های گل برای عرضه به بازار های داخلی و ویژه صادرات به بازارهای جهانی فعال هستند . از طرفی سالانه میلیون ها نفر از دوست داران گل سرخ داخل و خارج کشور از مراسم گل چینی و گلاب گیری آن شهرستان بازدید می نمایند. سازگاری مناسب گل محمدی با آب و هوای مناطق کوهستانی و مرتفع شهرستان موجب توسعه گلستان ها و فرهنگ و هنر و تمدن دیرینه گلابگیران موجب ایجاد کارگاههای گلابگیری سنتی و صنعتی برای تولید و عرضه فراوردهها ی گل سرخ به بازارهای داخلی و خارجی گردیده است

اثرات مفید گلاب در سلامتی بدن

گلاب(ROSE WATER) از تقطیر گل محمدی (ROSADAMASCENA) به دست می آید که از نظر عطر در میان سایر گل ها ممتاز است و خواص درمانی فراوانی دارد.

گل محمدی از خانواده ی گل سرخ با گل برگ هایی به رنگ صورتی است. این گل ها در خرداد ماه ظاهر می شوند و در همین ماه است که گلاب گیری انجام می پذیرد. گل محمدی رایحه ی خوشی دارد و گلاب نیز همین رایحه ی خوش را در خود تثبیت می کند.

براساس مدارک جدید، ایرانیان اولین قومی بودند که از «گل سرخ»، اسانس و گلاب را به روش تقطیر به دست آوردند و سپس این فن را به سایر نقاط دنیا انتقال دادند. «ابن سینا» دانشمند بزرگ ایرانی، تحقیقات وسیعی در مورد استخراج اسانس ها به روش تقطیر داشته است.

نام گلاب با فرهنگ سنتی و باورهای مذهبی مردم نیز درآمیخته است. گلاب خاص ایران است و جالب آن که فقط در شهر کاشان به عمل می آید.

پرورش گل محمدی با تاریخ «قمصر» عجین شده است. هر چند امروزه گلاب گیری از «قمصر» به «نیاسر» یکی از بخش های دیگر کاشان گسترش پیدا کرده، ولی گلاب قمصر در نوع خود هم چنان بی رقیب مانده است.

در گذشته گلاب در طب سنتی مصارف درمانی بسیاری داشته است. به عنوان مثال دندان درد را با چکاندن چند قطره گلاب روی دندان پوسیده تسکین می بخشیدند. در طب سنتی گلاب به عنوان گرمی شناخته می شد که PH خون را به سمت قلیایی می برد.

انواع روش های گلاب گیری و انواع کیفیت گلاب:

  • گلاب یک آتیشه:

آب در دیگ گلاب ریخته مى شود  در هر دیگ گلاب گیرى 30 کیلوگرم گل تازه به اضافه60 کیلوگرم آب  مى ریزند و سپس حرارت مى دهند. پس از جوش آمدن محتویات داخل دیگ بخار آب حاصل از طریق یکى از لوله ها به پارچ مسى بزرگ که در آب سرد قرار دارد انتقال مى یابد در نتیجه پس از خنک شدن به مایع و گلاب تبدیل مى شود. از هر پارچ مسى 30 تا 40 کیلوگرم گلاب مى توان گرفت. پس از آن که پارچ مسى بزرگ پر از گلاب شد از دهانه آن که به وسیله پارچه اى سفید لوله ها و دهانه پارچ را پوشانده بخار خارج مى شود که معناى آن لبریز شدن گلاب پارچ مسى است.

  • گلاب دو آتیشه:

اگر گلابگیری بخواهد گلاب سلطنتی تولید کند، گلاب را دو آتشه می کند ، یعنی به جای آب در دیگ پر از گل، دوباره گلاب می ریزد تا درصد غلطت گلاب چند برابر میشود.

  • گلاب ناب:

اگر مجداً گلاب دو آتشه را تقطیر کنند گلاب غلیظی از نظر اسانس به دست می آید که فوق العاده معطر بوده و در حقیقت گلاب ناب و خالص است.

  • گلاب پساب:

گاهي نيز از گل‌هايي كه به صورت تفاله درآمده‌اند به همراه كمي گل تازه براي توليد مجدد گلاب استفاده مي‌شود كه گلاب به دست آمده را «پساب» گويند كه كيفيت بسيار نازلي دارد و طبيعتا اثرگذاري ضعيفي داشته و در اصل خاصيت درماني ندارد.

طبیعت گلاب:

در طب سنتی گلاب به عنوان گرمی شناخته می شد که PH خون را به سمت قلیایی می برد.

اثرات مفید گلاب بر پوست بدن

یکی از مهم ترین کاربردهای گلاب، جهت مواظبت از پوست است. گلاب برای انواع پوست ها به خصوص پوست های خشک و حساس مناسب است. یکی از موارد استفاده ی گلاب جهت پاک کردن پوست می باشد و می توان به جای محصولات شیمیایی پاک کننده، از آن استفاده کرد.

 استفاده ی دیگر آن جهت طراوت و تازگی پوست است؛ بدین گونه که پس از هر بار استحمام که منافذ پوست بازتر هستند، گلاب را به پوست صورت بمالید. در این حالت اسانس موجود درگلاب به سرعت جذب پوست می شود که با توجه به اثرات آن در افزایش جریان خون، باعث شادابی پوست می گردد. البته استفاده ی مداوم از این روش می تواند این اثرات مطلوب را ایجاد کند.

گلاب به دلیل داشتن خاصیت ضد عفونی کننده و هیدراته (آبدار) کردن برای پوست سر و مو مفید است.
گلاب حتی برای رفع جوش های بدن نیز موثر است. برای این کار مقداری گلاب را با جوش شیرین مخلوط کنید تا خمیر نرمی به دست آید. سپس این خمیر را مدت یک ساعت یا تمام شب ( موقع خواب ) روی جوش های خود قرار دهید .

گلاب به دلیل داشتن خاصیت ضد عفونی کننده و هیدراته (آبدار) کردن برای پوست سر و مو مفید است. برای این کار، با استفاده از یک قطره چکان، گلاب را روی پوست سر خود بریزید.

سایر خواص درمانی گلاب :
- با توجه به اثرات قابض اسانس رز، گلاب برای زنانی که دچار کاهش میل جنسی هستند مناسب است. استفاده از این خاصیت در قدیم توسط رومیان بسیار متداول بوده است.

- به دلیل داشتن خاصیت ضد عفونی کننده و ضدمیکروبی، برای شست¬وشوی چشم مناسب است؛ البته گلابی که بدین منظور استفاده می شود، باید عاری از آلودگی ها و به اصطلاح استریل باشد. برای رفع خستگی و درد چشم نیز می توانید مقداری گلاب به پشت پلک های خود بمالید.

با توجه به گران بودن اسانس رز، متأسفانه بسیاری از محصولات آرایشی وبهداشتی، حاوی اسانس مصنوعی رز هستند که خواص اسانس طبیعی را ندارند. همچنین اسانس های طبیعی که از گونه های متفرقه و غیراصلی رز تهیه می شوند نیز ممکن است خواص نام برده را نداشته یا به طور ضعیف دارای این خواص باشند.

 همچنین :

- گلاب برای بیماری های گوارشی مانند نفخ، دل به هم خوردگی و اسهال مزمن مفید است.

- گلاب در رفع دردهای روماتیسمی نیز موثر است.

- از بُخور آن می توان برای درمان گلودرد و بیماری های تنفسی استفاده نمود.

- گلاب ، قلب و معده را تقویت می کند، اضطراب را از دل دور می کند.


براى معالجه اشخاص گرمازده، بهترین راه خورانیدن گلاب همراه با مقداری یخ است، به قدرى که تولید قى نموده و صفرا را خارج نماید.
- گلاب بهترین نوشیدنی برای کسانی است که دچار خونریزی سینه و گلو هستند.

- گلاب ناراحتی سینه را از بین می برد و از ابتلا به بیهوشی جلوگیری می کند.

- نوشیدن گلاب خنک، گرمی درون را از بین مى برد و بدن را تقویت مى کند.

- بوییدن گلاب براى تقویت قلب و رفع بیهوشى و تقویت حواس باطنى مفید است.

- براى معالجه اشخاص گرمازده، بهترین راه خورانیدن گلاب همراه با مقداری یخ است، به قدرى که تولید قى نموده و صفرا را خارج نماید.

  • نوشیدن و بوییدن «گلاب» سردرد را برطرف می کند، مخصوصا سردردى که در اثر استنشاق هواى آلوده یا شنیدن سر و صدا باشد.

روش مصرف

روزانه دو بار مقدار نیم فنجان گلاب را با یک فنجان آبسرد یک قاشق مرباخوری عسل یک شکر شربت و میل نمایید

مقدار یک سر شیشه گلاب را داخل یک بطری آب ریخته بطری را داخل یخچال قرار داده به صورت روزانه بنوشید

پوست : گلاب یکی از بهترین تمیز کننده  های پوست بوده که می توان برای پاکسازی و ضد عفونی نمودن انواع پوست از گلاب استفاده کرد.